สำหรับคนทำธุรกิจคงรู้สึกคุ้นเคยกันดีกับคำว่าระบบตัวแทน แต่สำหรับใครที่เพิ่งเข้ามาอยู่ในวงการหรืออาจเคยได้ยินและสงสัยว่า คือ อะไรกันแน่ เราจะพาไปทำความเข้าใจพร้อมไขข้อข้องใจว่าสำคัญยังไงกับธุรกิจ
ระบบตัวแทน คือ อะไร
ระบบตัวแทน คือ ระบบที่ถูกออกแบบมาให้บุคคลทั่วไปมีส่วนช่วยในการขายหรือโปรโมตสินค้าให้แก่เจ้าของแบรนด์ โดยมีจุดประสงค์หลักในการเพิ่มยอดขายและกระตุ้นการเข้าถึง มีข้อดีหลายประการ เช่น
1. ลงทุนน้อยแต่ได้ยอดขายเยอะ
ยิ่งเลือกตัวแทนจำหน่ายที่มีฐานลูกค้ายิ่งมีโอกาสประสบความสำเร็จสูง
2. ได้รับความไว้วางใจจากลูกค้ามากขึ้น
เพราะลูกค้าจะมองว่าแบรนด์ได้รับความนิยมและมีผลตอบรับที่ดี จนสามารถเปิดรับตัวแทนได้นั่นเอง
3. ช่วยให้ได้กำไรมากขึ้น
เนื่องจากการเปิดระบบตัวแทนมีความสัมพันธ์แบบต่างฝ่ายต่างได้ประโยชน์ ยิ่งตัวแทนขายได้เยอะโอกาสในการทำกำไรก็จะมีเยอะตามไปด้วย
4. ไม่ต้องแบกรับความเสี่ยงใด ๆ
การเปิดระบบตัวแทนล้วนเป็นผลดีของเจ้าของแบรนด์ ไม่ต้องกลัวว่าจะขาดทุนเพราะการจ่ายผลตอบแทนให้แก่ตัวแทนมาจากส่วนแบ่งของสินค้าที่ขายได้ กรณีขายไม่ได้จะไม่มีการจ่ายเงินใด ๆ
ระบบตัวแทนมีกี่ประเภท
หลัก ๆ มีอยู่ด้วยกัน 2 ประเภท คือ
1. ตัวแทนจำหน่ายแบบไม่สต๊อกสินค้า
ขั้นตอนในการทำงาน คือ ตัวแทนจะนำสินค้ามาโพสต์ขายผ่านช่องทางต่าง ๆ เช่น เพจ Facebook, YouTube, Instagram เพื่อให้คนสั่งซื้อสินค้าผ่านตัวแทน ส่วนขั้นตอนการผลิต การจัดส่ง การสต๊อกสินค้าหรือการจัดหาช่องทางการขายล้วนเป็นหน้าที่ของเจ้าของแบรนด์
2. ตัวแทนจำหน่ายแบบสต๊อกสินค้า
กระบวนการทำงาน คือ ตัวแทนต้องทำการสั่งซื้อสินค้าหรือผลิตภัณฑ์กับทางเจ้าของแบรนด์เพื่อนำไปจัดจำหน่าย โดยตัวแทนจะทำหน้าที่ในการโพสขายสินค้า สต๊อกสินค้า แพ็กสินค้า และขนส่งด้วยตนเอง
ข้อเสียของการมีตัวแทนจำหน่าย
มีอยู่ด้วยกันหลายข้อ ได้แก่
- มีคู่แข่งค่อนข้างเยอะ เนื่องจากเจ้าของธุรกิจในยุคปัจจุบันส่วนใหญ่ล้วนเปิดระบบตัวแทนและให้บริการผ่านออนไลน์ทั้งสิ้น
- เสี่ยงต่อการเสื่อมเสียชื่อเสียง หากเปิดระบบตัวแทนไม่ดี ไม่มีความเข้าใจสินค้าหรือผลิตภัณฑ์อย่างแท้จริง เสี่ยงทำให้แบรนด์สินค้าถูกพูดถึงในทางแย่ ๆ ได้ แม้ป้องกันได้ด้วยการทำข้อตกลงแต่อาจมีความเป็นไปได้ว่าจะเจอปัญหาดังกล่าวอยู่ดี
- ไม่สามารถกำหนดราคา ต้นทุน หรือขยับราคาให้อยู่ในปริมาณที่ต้องการได้
- ควบคุมสินค้าได้ค่อนข้างยาก ยิ่งเป็นตัวแทนจำหน่ายประเภทสต๊อกสินค้ายิ่งยาก
- มีข้อกำหนดค่อนข้างเยอะ แต่ข้อกำหนดส่วนใหญ่จะมีขึ้นเพื่อป้องกันการโดนเอาเปรียบหรือปัญหาที่อาจตามมาในภายหลัง
แน่นอนว่าการเปิดตัวแทนจำหน่ายมีทั้งข้อดีและข้อเสียแตกต่างกันไป ดังนั้นเจ้าของธุรกิจคนไหนที่สนใจอยากเปิดระบบตัวแทนเพื่อเพิ่มยอดขายหรือกระตุ้นการเข้าถึงสินค้าหรือบริการควรศึกษาข้อมูลให้รอบคอบ
